۴ پرسش مهم از طراحان و موافقان منطقه آزاد بوشهر

  • توسط
  • مرداد ۱۱, ۱۳۹۵
  • دیدگاه غیر فعال شده است

پایگاه اطلاع رسانی «خلیج فارس» به بهانه بررسی مجدد لایحه منطقه آزاد بوشهر در مجلس، تلاش دارد نظرات موافقان و مخالفان را منعکس نماید. یادداشت “خورشید فقیه” از نویسندگان پیشکسوت مطبوعات بوشهر در این راستا است و از انتشار پاسخ های کارشناسی به آن استقبال می شود.

خورشید فقیه

«منطقه آزاد بوشهر، طرح بسیارخوبی است!! باعث رونق کسب و کار و خروج این بندر از رکود اقتصادی موجود می گردد و بدین طریق مردم پولدار می‏ شوند و موجبات عمران و آبادانی شهرشان را خود فراهم می نمایند. ضمنا با ایجاد واحدهای صنعتی و تولیدی مختلف در محدوده ی منطقه، نقدینگی های شناور موجود درجامعه به سوی تولید سوق داده می‏ شوند و تورم مهار می‏ گردد، تولید که افزایش یافت، امر صادرات و مبادله کالاهای تولیدی مازاد برنیاز جامعه اجتناب ناپذیر شده و رونق و شتاب تجارت و بازرگانی خارجی را تسهیل می بخشد و راه های مواصلاتی داخلی و خارجی گسترش می یابد تا در مجموع، باعث احیای روزگاران طلایی بندر معروف ابوشهر گردد!!» و لُب کلام و نتیجه تبلیغاتی و روانی آنچه گفته شد اینکه مساله بیکاری جوانان این شهر که بصورتی مزمن و خطرناک، به یکی از معضلات عمده و اساسی این بندر تبدیل شده، برای همیشه و تا نسل های متمادی برطرف خواهد شد!
آنچه در سطور بالا به عرض رسید، مختصری است از مجموع شنیده های ما از زبان مبارک اکابر دولتی و برخی صاحبنظران امور اقتصادی در سه-چهار سال اخیر و بخصوص این روزها که یک فوریت لایحه ی تبدیل بوشهر به منطقه آزاد تجاری در مجلس شورای اسلامی به تصویب رسیده است.

صد البته که ما امیدواریم اینگونه بشود. اما راستش را بخواهید، با همه‏ توجیهات و توضیحات خوشایند و امیدوار کننده ای که بزرگان ابراز داشته و می دارند، باز هم سوالات بی پاسخ بسیاری برای امثال من باقی می ماند که امیدواریم یک روزی با جواب های اقناع کننده، مستدل و بدور از هرگونه شعار آنان مواجه گردیم بی آنکه متهم به سیاه نمایی شویم و تشویش اذهان عمومی. هرچند که برای ما که مدت هاست جزء غرقی های این دیاریم، میانِ کم یا زیاد بودن عمق رودخانه هیچ تفاوتی وجود ندارد!

و اما قبل از طرح پرسش هایی در این خصوص، ضروری است تا به برخی از امتیازات ویژه ای که قرار است دولت در این راستا برای فعالان و سرمایه گذاران این پروژه قائل شود، اشاراتی بشود:

«معافیت کامل از پرداخت کلیه عوارض گمرکی، بازرگانی، مالیاتی، شهرداری، بیمه، و دیگر هزینه های قانونی مرتبط با صادرات و واردات کالا و سرمایه گذاری های صنعتی و تولیدی رایج در مملکت، و مهمتر از همه عدم اجرای قانون کار کشور! ضمنا طبق قوانین و مقررات مناطق آزاد تجاری، دولت موظف است زیرساخت های اساسی و عمده ی مورد نیاز اجرای این پروژه را مهیا و آماده نماید، یعنی از تهیه زمین گرفته تا تسطیح و قابل بهره برداری نمودن اراضی مربوطه و تامین آب، برق، گاز،امکانات مخابراتی، خدمات بهداشتی و امنیتی و تعبیه سیستم فاضلاب وغیره قبل ازبهره برداری و اجرای فعالیت ها»

حال با توجه به موارد مذکور، مستدعی است دست اندرکاران محترم، لطف فرموده و به این سئوالات نه چندان مشکل پاسخ فرمایند:

۱ آنگونه که شایع است، محل اجرای این پروژه در بوشهر، بخش شرقی بندر و ظاهرا در محدوده ای باتلاقی و قریب به چندین هزار هکتار تعیین گردیده است. بدیهی است کسانی که اهل حساب و کتابند و برای هر کاری برنامه های از پیش مدونی دارند، نباید ارائه ی پاسخ به این اولین پرسش ما، مشکلی داشته باشند، و آن اینکه بفرمایند برای آماده سازی و تبدیل کیفیت بشدّت نامناسب مکان مذکور به زمین هایی که قابلیت اجرای پروژه های مختلفی درزمینه های صنعتی و تجاری داشته باشد، و نیز تهیه زیرساخت های حیاتی آن، چه میزان بودجه و اعتباری پیش بینی شده و قرار است از کدام ردیف ها و منابع درآمدی دولت و در قالب کدامیک از برنامه های پنج ساله اقتصادی اجتماعی جمهوری اسلامی صورت بگیرد!؟ ضمن آنکه می دانیم سالیان درازی است که دولت های مختلف، به بهانه ی نبود اعتبارات مالی، نسبت به اجابت درخواست مبرم و حیاتی مردم این شهر که همانا اتصال به خطوط آهن است هیچ توجهی مبذول نداشته اند.

پرسش دیگر در همین آیتم اینکه، با توجه به اعطای امتیازات عدیده ی معافیتی که دولت را از کسب بخش عظیمی از درآمدهای معمول و ملی خود محروم می نماید، بفرمایند برگشت مادی و معنوی این سرمایه گذاری های اولیه که از بودجه عمومی صورت خواهد گرفت چیست و چگونه و در چه مدت زمانی و از چه مسیرهایی پیش بینی شده است!؟ ضمن آنکه بنظر می رسد تا سالیان آینده و با توجه به منابع مشخص درآمدی کشور، این دولت و حتا دولت های پس از آن، قادر به اتمام هزاران پروژه های بر زمین گذاشته شده ی گذشته و کنونی خود هم نمی باشد!؟

البته ممکن است پاسخ سردستی دولتی ها این باشد که تامین اعتبارات لازم و اولیه، برعهده بخش خصوصی است، ولی بازهم این سئوال باقی می ماند که کدام بخش خصوصی را می توان سراغ گرفت که ابتدا به ساکن، قسمت زیادی از دارایی و داشته های خود را مصروف عملی نماید که با توجه به ساختارهای مبهم و بی ثبات اجتماعی، سیاسی و اقتصادی مملکت ما، هیچ چشم انداز روشنی از آینده آن مشاهده نمی گردد و اغلب امور با تردید و اما و اگربه پیش می رود!؟

۲  گفته می شود که برای پیشگیری از عوارض منفی شوک های ناگهانی ناشی از منطقه آزاد بر ساختارهای اجتماعی و اقتصادی بوشهر، پس از برداشتن گام های نخستین – که البته همین خود به تنهایی و به لحاظ روانی یک شوک به تمام معناست- واحدها و بنگاه های مختلف تجاری و صنعتی، بتدریج در بوشهر شکل خواهند گرفت و همزمان نیز عملیات زیربنایی انجام می شود! ان شاالله که چنین باشد و ما هم فرض را بر این می گذاریم که عناصری نیز حتا اگر به طمع بهره مندی از امتیازات مربوطه راهی این دیار می شوند و با راه اندازی موسسات تولیدی و به منظور دست یابی آسان و نزدیکتر به بازارهای جهانی و بخصوص منطقه ای، دست بکار می شوند و سیل سرگردان جوانان جویای کار این شهر و استان را به خدمت می گیرند تا رافع معضل بیکاری شوند و موجب آبادانی.

اما تا اینجای قضیه و در همین آیتم نیز سئوالاتی مطرح است: ما نیز آرمانگرایانه و خیال گونه می پذیریم که چنین آرزویی ان شاالله محقق می گردد آنهم در شهری مثل شبه جزیره بوشهر و با همین محدوده ی جغرافیایی اندکش که بیشترین سطح اراضی کارآمد و قابل استفاده ی آن دراختیار و مالکیت نهادهای کشوری و لشکری قرار دارد و زیستگاه مردمی با کمترین امکانات زیستی و اجتماعی و رفاهی به شدّت ناهمگون و غیرمتعارف است.

حالا فرض را براین می گذاریم که این شهر، تبدیل شده به یکی از قطب های بزرگ صنعتی و تجاری مملکت با در آغوش گرفتن و بکار گیری چندین و چند هزار انواع کارگر و صنعتگر و کارمند و سرمایه دار و تاجر و دلال و… که اکثرا نیز غیر بومی هستند و محتاج و نیازمند خدمات دهی های مختلفی نظیر مسکن، امکانات بهداشتی درمانی، آب و برق و تلفن و مدرسه، تفریحگاه و موادغذایی و غیره. ضمن اینکه می توان پیش بینی هم نمود که حداقل هرده نفر از این جمعیت اضافی، دارای یک خود رو شخصی می‏ باشند. بدیهی است که با داشته ها و امکانات کنونی بوشهر، و با درنظر داشت موقعیت جغرافیایی محدود آن، در آینده با مشکلات و معضلات عدیده ی دیگری علاوه برآنچه هم اکنون با آن ها مواجهیم، روبرو خواهیم شد. بنابراین چنانچه موافقان محترم این طرح، به آنچه در این نوشتار گفته شد اعتقاد دارند، لطفا پاسخ بفرمایند برای چنان آینده ای چه تدابیری اندیشیده اند!؟ و اگر مخالفند، استدلال خود را به روشنی اعلام نمایند تا از دغدغه های موجود بسیاری ازمردم، بر طرف شود.

۳ و اما نکته ی سوال برانگیز دیگر اینکه با توجه به معافیت های مختلفی که برای فعالان این پروژه در نظر گرفته شده است، سود و سهم بوشهر و بوشهری ها بجز تاکیدی که موافقان بر اشتغال زایی و عمران و آبادانی متصور خود دارند، چه می باشد!؟ بوشهر در صورتی می تواند از وجود این منطقه ی باصطلاح آزاد بهره مند شود که سالانه مبالغی به عنوان مالیات، از سوی منطقه مذکور بر درآمدهای عمومی آن افزوده شود، همچنین با پرداخت عوارض مختلف خدماتی به شهرداری شهر، توان مالی آن را برای بهسازی و عمران و آبادانی بندر ارتقا ببخشد تا حداقل امکان ترمیم فرسایشی که خواه و ناخواه این منطقه بر پیکره ی شهر ایجاد خواهد نمود را بیابد،

و نیز با پرداخت حق بیمه کارکنان و کارورزان خود به اداره تامین اجتماعی محل، امکان خدمات دهی بیشتر این نهاد خصوصا در حوزه درمان مردم را فراهم سازد. ضمن آنکه وجود این منطقه در شهر، بطور طبیعی هزینه های مضاعفی را بر نهادهای مذکور تحمیل خواهد نمود. و البته با آلایندگی های زیست محیطی که ایجاد خواهند ساخت، چه راهکارهایی برای ملزم ساختن آنان به پرداخت حق آلایندگی به این مردم در نظر گرفته شده است!؟

۴ و اما ظریف ترین و مهمترین موضوعی که متاسفانه در لابه لای تبلیغ و تلقین های اشتغال زایی جوانان بوشهری پس از ایجاد منطقه آزاد نادیده گرفته شده است، معافیت منطقه از اجرای قانون کار است!؟

گیریم که منطقه آزاد توانست همگی جوانان بیکار بوشهری را مشغول به کار نماید، اولا تکلیف آنان با موضوع بیمه که یک حق مسلم قانونی و انسانی آن هاست چه می شود و در صورت بروز حوادثی حین کار، به کجا و با چه امکانات مالی می بایست مراجعه نمایند!؟

و همینطور حل مساله ی بازنشستگی شان که احتمالا ماهیانه تحت عنوان کسورات بانشستگی نیز از دستمزد های دریافتی شان کسر می شود با چه نهادی است!؟ آن ها در مقابل حق کشی ها و اجحافات احتمالی کارفرمایان، به چه ملجا و ماوایی باید متکی باشند!؟ چگونه و چه نهادی و با اتکا به کدام قوانین، می تواند از اخراج های جمعی و انفرادی مزد بگیران واحدهای تجاری و تولیدی مستقر در منطقه جلوگیری کند!؟ آیا فکر نمی کنید که این نوع اشتغالزایی و با چنین شرایطی، به معنای به بردگی تعدادی تاجر و سرمایه دار واداشتن جوانان است!؟

البته سوالات و ابهامات زیادی در این خصوص وجود دارد که امیدوارم مسئولان امر و دنبال کنندگان و موافقان جدی تحقق این امر در بوشهر، بمنظور آگاهی بخشی به مردم، پاسخ های روشن خود را ارائه نمایند.

قبلی «
بعدی »